ბუნებაში მწვადი საქართველოში შაბათ-კვირის თითქმის აუცილებელი ნაწილია. მაგრამ „ბუნება“ თბილისის შემოგარენში ან სახელმწიფო ტყეა, ან ეროვნული პარკი, ან ქალაქის მწვანე ზონა, და თითოეულს თავისი წესები აქვს. გავარკვიეთ, სად შეიძლება მწვადის შეწვა, რას ამბობს ამაზე კანონი, რა დაგიჯდებათ შეცდომა და რომელი მაყალი ან გრილი წაიღოთ კონკრეტული ადგილისთვის.
რა ჩადოთ საბარგულში მწვადისთვის, დაწვრილებით მოგიყევით სტატიაში „მწვადი ბუნებაში“. ეს სტატია კი იმაზეა, თუ სად წახვიდეთ ამ ყველაფრით.
რას ამბობს კანონი
მოკლედ რომ ვთქვათ: საქართველოს ტყეებსა და ეროვნულ პარკებში ცეცხლს მხოლოდ ამისთვის გამოყოფილ ადგილებში ანთებენ. ქვემოთ კი — დაწვრილებით.
სახელმწიფო ტყე
ტყის წესები მთავრობის ორი დადგენილებით არის განსაზღვრული.
- ტყეში ცეცხლის დანთება მხოლოდ ამისთვის სპეციალურად გამოყოფილ ადგილებშია დასაშვები და ასეთ ადგილას საინფორმაციო ნიშანი უნდა იყოს განთავსებული. ასე ადგენს „ტყითსარგებლობის წესის შესახებ“ დებულების მე-6 მუხლი (მთავრობის №221 დადგენილება). იქვე ნათქვამია, რომ ხანძრის თავიდან აცილების მიზნით ტყის მესაკუთრეს ან ტყის მართვის ორგანოს შეუძლია ასეთ ადგილებშიც კი დროებით შეზღუდოს ცეცხლის დანთება.
- ცეცხლის დანთება აკრძალულია ხეების ვარჯის ქვეშ, წიწვიან მოზარდ ტყეში, ძველ ნახანძრალებში, ტყის დაზიანებულ უბნებში, დამზადების ნარჩენებიდან გაუწმენდავ ტყეკაფებში, ტორფიან და გამხმარ ბალახიან ადგილებში. ასე ადგენს „ტყის დაცვის, აღდგენისა და მოვლის წესის შესახებ“ დებულების მე-12 მუხლი (მთავრობის №383 დადგენილება).
- სადაც ცეცხლის დანთება დასაშვებია, ადგილი წინასწარ უნდა მომზადდეს: ცეცხლის კერის გარშემო 1,5 მ რადიუსში ტერიტორიას ადვილად აალებადი მასალისგან წმენდენ და/ან ადგილს მინიმუმ 0,25 მ სიგანის, ნიადაგის მინერალიზებულ ფენამდე გაშიშვლებული ზოლით შემოსაზღვრავენ.
- არ შეიძლება ანთებული კოცონის დატოვება, ჩაუქრობელი ასანთის ღერისა და სიგარეტის ნამწვის გადაგდება, ბალახის დაწვა.
- ხანძარსაშიშ პერიოდში ტყის მართვის ორგანო უფლებამოსილია ადგილობრივ თვითმმართველობასთან შეთანხმებით დროებით აკრძალოს ტყითსარგებლობა, ტყეში ყოფნა და ტყეში სატრანსპორტო საშუალებების შესვლა.
დასკვნა მარტივია: ტყეში მწვადის შეწვა იქ, სადაც მოგეპრიანებათ, არ შეიძლება — მაშინაც კი, თუ ადგილი უსაფრთხო გეჩვენებათ. საჭიროა მოწყობილი ადგილი საინფორმაციო ნიშნით.
ჯარიმები
პასუხისმგებლობას საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 76-ე მუხლი ადგენს.
- სახელმწიფო ტყეში ცეცხლის დანთების მოთხოვნათა ან ტყეში სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნათა დარღვევისთვის — 300 ლარი ჯარიმა.
- თუ ამის გამო ტყე მოისპო ან დაზიანდა და ტყეში ხანძარი გაჩნდა ან გავრცელდა — 500 ლარი ჯარიმა.
2025 წლის მაისის ბოლოდან გარემოსდაცვითი ზედამხედველობის დეპარტამენტის თანამშრომელი უფლებამოსილია სახელმწიფო ტყეში ცეცხლის დანთების მოთხოვნათა დარღვევის საქმე ადგილზე განიხილოს, თუ სამართალდამრღვევი ფაქტს სადავოდ არ ხდის და ამას ხელმოწერით ადასტურებს.
თუ ხანძარი სერიოზული აღმოჩნდა, უკვე სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობაა მოსალოდნელი, თავისუფლების აღკვეთის ჩათვლით — ამას ეროვნული სატყეო სააგენტო გვახსენებს.
ეროვნული პარკები
დაცულ ტერიტორიებზე წესი კიდევ უფრო მოკლეა: ცეცხლი — მხოლოდ სპეციალურად გამოყოფილ ადგილებში. ასე წერია თბილისისა და ალგეთის ეროვნული პარკების მონახულების წესებში.
თბილისი
ქალაქში მოქმედებს მწვანე ნარგავების დაცვის, მოვლისა და აღდგენის წესი, რომელიც თბილისის საკრებულოს №11-58 დადგენილებით 2022 წლის ივნისში დამტკიცდა. მისი მე-14 მუხლი კრძალავს ცეცხლის დანთებას ხეების ვარჯის ქვეშ, წიწვიან მოზარდ ნარგავებში, ძველ ნახანძრალებში, ნარგავების დაზიანებულ უბნებში და გამხმარ ბალახიან ადგილებში.
მაყალზე ცალკე ჩანაწერი ამ წესში არ არის, მაგრამ პარკში თითქმის ნებისმიერი ადგილი ამ ჩამონათვალში ხვდება. ქალაქის პარკებში — ვაკის პარკში, მთაწმინდაზე, კუს ტბაზე, ლისის ტბაზე, კრწანისში — მაყლისთვის ოფიციალურად გამოყოფილი ზონები ვერ ვიპოვეთ. საპიკნიკე ადგილები იქ არის, მაგრამ ისინი პლედისა და სენდვიჩებისთვისაა და არა ცეცხლისთვის.
სად შეიძლება მწვადის შეწვა
თბილისის ეროვნული პარკი
პარკი თბილისს უშუალოდ ესაზღვრება და ცეცხლის დანთება აქ ოფიციალურად დაშვებულია — გამოყოფილ ადგილებში. საბადურის წიფლნარ ტყეში მოწყობილია საპიკნიკე ზონები საცეცხლე ადგილებით; ტყემდე თბილისი-თიანეთის გზატკეცილით მიხვალთ.
2026 წლის აგვისტოში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ განაცხადა, რომ პარკში 30-ზე მეტი ფანჩატური, გარე ბუხრები და სკამები დაიდგა, აშენდა ვიზიტორთა ცენტრი და დაახლოებით 200 მანქანაზე გათვლილი ავტოსადგომი.
საპიკნიკე ადგილები ფასიანია, ტარიფი ფანჩატურის ზომაზეა დამოკიდებული. გამგზავრებამდე დაურეკეთ ვიზიტორთა სპეციალისტს: ეროვნული პარკების ვებგვერდზე მითითებულია ნომერი 577 640 474. ჰკითხეთ, რომელი ზონებია ღია, საჭიროა თუ არა ადგილის წინასწარ დაჯავშნა და შეიძლება თუ არა საკუთარი მაყლის დადგმა, თუ მწვადის შეწვა მხოლოდ პარკის ბუხარშია შესაძლებელი.
თუ პარკის ბუხარში წვავთ, მაყალი არ დაგჭირდებათ. წაიღეთ გრილის ცხაური, შამფურები, ნახშირი და ცეცხლის გამჩაღებელი. ტყეში შეშას ნუ შეაგროვებთ და ტოტებს ნუ მოტეხავთ — საწვავი თან წაიღეთ.
ალგეთის ეროვნული პარკი
თბილისიდან პარკამდე დაახლოებით 70 კმ-ია — მანქანით ერთი საათის გზა. ვიზიტორთა ცენტრი მანგლისშია. ეროვნული პარკების ვებგვერდზე მითითებულია ფასიანი საპიკნიკე ადგილები და კემპინგი; ცეცხლის დანთება აქაც მხოლოდ გამოყოფილ ადგილებშია დასაშვები. თავისუფალი ადგილები და ტარიფები ვიზიტორთა ცენტრში დააზუსტეთ.
თბილისის ზღვა
საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია წერს, რომ თბილისის ზღვაზე საპიკნიკე და ბარბექიუს ზონებია. ამ ზონების რუკა ვერ ვიპოვეთ, ამიტომ წესი ასეთია: მწვადი მხოლოდ იქ შეწვით, სადაც ცეცხლისთვის ადგილი უკვე მოწყობილია, და არა ხეების ქვეშ ან გამხმარ ბალახზე. სანაპირო თბილისის ადმინისტრაციულ საზღვრებშია, ამიტომ აქ ქალაქის წესებიც მოქმედებს.
საკუთარი ნაკვეთი, აგარაკი ან კოტეჯი
ყველაზე მშვიდი ვარიანტი. ნებართვა მხოლოდ მეპატრონისგან გჭირდებათ, მეზობლების წინასწარ გაფრთხილება კი ჯობს. საღი აზრი აქაც იმასვე გკარნახობთ, რასაც ტყეში: მაყალს მოსწორებულ ადგილას დგამენ, სახლის, ხეებისა და გამხმარი ბალახისგან მოშორებით, გვერდით კი წყლით სავსე ვედროს იდგამენ.
მაყლიან სახლებს აქირავებენ წყნეთში, კოჯორში, ოქროყანაში, საგურამოში, ორბეთსა და მანგლისში; არის გლემპინგებიც გრილის ზონებით. Airbnb-სა და Booking-ზე ჩართეთ ფილტრი „ბარბექიუ“. დაჯავშნისას მასპინძელს ჰკითხეთ, შეიძლება თუ არა მწვადის შეწვა და არის თუ არა ადგილზე მაყალი და ნახშირი. თუ არ არის, საკუთარი წაიღეთ.
სად არ ანთებენ ცეცხლს
- კოჯორის, უძოს, წყნეთის, კიკეთისა და ბეთანიის მიმდებარე ტყეში და ნებისმიერ სხვა ტყეში, თუ იქ მოწყობილი ადგილი საინფორმაციო ნიშნით არ არის.
- ქალაქის პარკებსა და სკვერებში: ლისის ტბაზე, კუს ტბაზე, მთაწმინდაზე, ვაკის პარკში.
- ხეების ქვეშ და გამხმარ ბალახზე — სადაც არ უნდა იყოთ.
მაყალი თუ გრილი: რა წაიღოთ ადგილის მიხედვით
მაყალი შამფურებისთვისაა: კლასიკური მწვადისა და ლულა-ქაბაბისთვის. გრილი ცხაურით — ბოსტნეულის, თევზის, სოსისებისა და ყველაფრისთვის, რისი შამფურზე აგებაც მოუხერხებელია.
თუ საკუთარ მაყალზე წვავთ
- პორტატული ნახშირის მაყალი „Sunny“ ან გრილ-მაყალი „Sunny“ S — ორივე იკეცება და საბარგულში ეტევა.
- ნახშირის მაყალი ECE EPK-633 — კიდევ ერთი ვარიანტი აგარაკისა და პიკნიკისთვის.
- HI KING-ის 6 შამფურის ნაკრები ხის სახელურებით — ხის სახელური ისე არ ვარვარდება, როგორც ლითონისა.
- შამფური ლულა-ქაბაბისთვის — განიერია: ფარში მასზე კარგად ემაგრება და ნაკვერჩხალში არ ჩამოსრიალდება.
თუ გრილი გინდათ
- ნახშირის გრილი „Sunny“ — მრგვალი, ეზოსა და აგარაკისთვის.
- ნახშირის გრილი HI KING ხის სახელურით — პორტატულია და თან წასაღებად მოსახერხებელია.
- კომპაქტური გრილი — პატარა და მსუბუქი, ორ-სამკაციანი პიკნიკისთვის.
თუ ადგილზე მოწყობილ ბუხარში წვავთ
ეროვნულ პარკში ან მასპინძლების ფანჩატურში მაყალი კი არა, ცხაური დაგჭირდებათ.
- დიდი გრილის ცხაური ხის სახელურით — საჭმელი ნაკვერჩხალში არ ცვივა.
- გრილის ცხაური მიუწვავი საფარით — თევზისა და ბოსტნეულისთვის, რომლებიც ცხაურს ადვილად ეკვრის.
რით გავაჩაღოთ ცეცხლი და რით გადავაბრუნოთ
- ხის ნახშირი Top Soil, 2 კგ ან ხის ნახშირი, 3 კგ.
- ცეცხლის გამჩაღებელი Marao და ნახშირის გასაღვივებელი მარაო.
- HI KING-ის ბარბექიუს ინსტრუმენტების ნაკრები: მაშა, ნიჩაბი, დანა, ჩანგალი და ფუნჯი ჩანთაში. თუ უფრო მარტივი გინდათ — სამი ნივთის ნაკრები: მაშა, ჩანგალი და ფუნჯი.
თუ ნივთი ჩვენს საწყობშია, თბილისში 2 საათში მოგიტანთ — ნახშირი შეგიძლიათ დილით შეუკვეთოთ და ნაშუადღევს გაემგზავროთ.
რა დავდგათ სუფრაზე
- ტყემალი CH’VENTAN — მჟავე ქლიავის სოუსი, მწვადის კლასიკური თანმხლები.
- მეგრული აჯიკა — ცხარეა, ცხელ ხორცს თხლად წაუსვით.
- სვანური მარილი — ხორცისთვის, ცხაურზე შემწვარი ბოსტნეულისა და ნაკვერჩხალში გამომცხვარი კარტოფილისთვის.
ხორცს სულგუნი კარგად უხდება. ყველს მხოლოდ წინასწარი შეკვეთით ვყიდით: საწყობში არ ვინახავთ და მწარმოებლისგან სპეციალურად თქვენი შეკვეთისთვის ვიღებთ. ამიტომ წინასწარ შეუკვეთეთ და არა გამგზავრების დილით — განყოფილებაში „ბაზარი“.
კიდევ რისთვის გამოიყენოთ ეს სანელებლები, მოგიყევით სტატიაში სვანური მარილის, აჯიკისა და ტყემლის შესახებ.
წასვლამდე
- ნაკვერჩხალს წყალი დაასხით, აურიეთ და შემდეგ კიდევ ერთხელ დაასხით.
- ხელისგული ფერფლს მიუახლოვეთ: სითბო არ უნდა იგრძნობოდეს. ქარი ნაკვერჩხალს ერთი საათის შემდეგაც კი აღვივებს.
- ნაგავი თან წაიღეთ.
- ხანძარი თუ შეამჩნიეთ, დარეკეთ 112-ზე. ეროვნული სატყეო სააგენტოს ცხელი ხაზი — 153.
მოკლედ
- საქართველოს ტყეებსა და ეროვნულ პარკებში ცეცხლს მხოლოდ გამოყოფილ ადგილებში ანთებენ, ტყეში კი ასეთ ადგილას საინფორმაციო ნიშანი უნდა იდგეს.
- ხეების ვარჯის ქვეშ, წიწვიან მოზარდ ტყეში და გამხმარ ბალახზე ცეცხლის დანთება აკრძალულია როგორც ტყეში, ისე თბილისის მწვანე ზონებში, ტყეში კი — ტორფიან ადგილებშიც.
- სახელმწიფო ტყეში ცეცხლის დანთების მოთხოვნათა დარღვევის ჯარიმა 300 ლარია, ხოლო თუ ხანძარი გაჩნდა — 500 ლარი.
- ოფიციალური ადგილები თბილისის შემოგარენში: თბილისის ეროვნული პარკის საპიკნიკე ზონები საბადურში და ალგეთის პარკის ზონები მანგლისთან. ისინი ფასიანია, გამგზავრებამდე პარკში დარეკეთ.
- ყველაზე მარტივი ვარიანტი საკუთარი ნაკვეთი ან ნაქირავები მაყლიანი სახლია.
- მაყლები, გრილები, ცხაურები, ნახშირი და შამფურები — განყოფილებაში „ტურისტული აღჭურვილობა“.
საკანონმდებლო ბაზა და წყაროები
- საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი, 76-ე მუხლი — ჯარიმები ტყეში ცეცხლის დანთების წესების დარღვევისთვის. ჯარიმების ოდენობა დადგენილია 15.12.2021 წლის №1100 კანონით, ადგილზე განხილვა — 13.05.2025 წლის №566 კანონით.
- საქართველოს მთავრობის 27.07.2021 წლის №383 დადგენილება — „ტყის დაცვის, აღდგენისა და მოვლის წესის შესახებ“ დებულება, მე-12 მუხლი: სად არის აკრძალული ტყეში ცეცხლის დანთება, 1,5 მ რადიუსი და 0,25 მ ზოლი.
- საქართველოს მთავრობის 18.05.2021 წლის №221 დადგენილება — „ტყითსარგებლობის წესის შესახებ“ დებულება, მე-6 მუხლი: ტყეში ცეცხლის დანთება მხოლოდ გამოყოფილ ადგილებში, საინფორმაციო ნიშნით.
- თბილისის საკრებულოს №11-58 დადგენილება, 2022 წლის ივნისი, მე-14 მუხლი — თბილისში ვარჯის ქვეშ და გამხმარ ბალახზე ცეცხლის დანთების აკრძალვა.
- თბილისის ეროვნული პარკის მონახულების წესები, პარკის გვერდი საკონტაქტო ინფორმაციით, ასევე ალგეთის ეროვნული პარკის გვერდი და მისი მონახულების წესები.
- გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, 12.08.2026 — თბილისის ეროვნული პარკის ახალი ინფრასტრუქტურა.
- ეროვნული სატყეო სააგენტო, 22.07.2026 — ტყეში ცეცხლის დანთების წესები და პასუხისმგებლობა.
- საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია — საპიკნიკე და ბარბექიუს ზონები თბილისის ზღვაზე.
ჩვენ იურისტები არ ვართ, კანონები კი იცვლება. გამგზავრებამდე matsne.gov.ge-ზე გადაამოწმეთ აქტების მოქმედი რედაქცია ან დაურეკეთ პარკის ადმინისტრაციას.